Βιντεοσκόπηση και Δημοσίευση Τρίτων στα Social Media: Τι Ισχύει για το GDPR;

Βιντεοσκόπηση και Δημοσίευση Τρίτων στα Social Media: Τι Ισχύει για το GDPR;

Τα social media έχουν κάνει πολύ εύκολη την καταγραφή και ανάρτηση στιγμών από την καθημερινότητα. Αυτό όμως συχνά περιλαμβάνει και την εμφάνιση τρίτων προσώπων σε βίντεο ή stories, χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια άδεια. Λόγω των πολλών τέτοιων περιστατικών τελευταία, προσπάθησα να δω τι πραγματικά προβλέπει το GDPR και το κυπριακό πλαίσιο, ειδικότερα ο Νόμος 125(I)/2018, ο οποίος εφαρμόζεται στην Κύπρο και ρυθμίζει ζητήματα που σχετίζονται με την εφαρμογή του GDPR.

Αρχικά, η εικόνα ενός προσώπου και κατ’ επέκταση ένα βίντεο στο οποίο το άτομο αναγνωρίζεται, θεωρείται προσωπικό δεδομένο. Έτσι, η βιντεοσκόπηση και κυρίως η ανάρτηση του υλικού σε μια πλατφόρμα θεωρείται «επεξεργασία» κατά το GDPR. Η νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ έχει ξεκαθαρίσει εδώ και χρόνια ότι το ανέβασμα υλικού στο διαδίκτυο αποτελεί επεξεργασία μέσω αυτοματοποιημένων μέσων.

Κάτι που συζητείται συχνά είναι κατά πόσο ισχύει η λεγόμενη “household exemption”, δηλαδή η εξαίρεση για προσωπικές ή οικιακές δραστηριότητες (άρθρο 2(2)(γ) GDPR), η οποία ωστόσο εφαρμόζεται πολύ περιορισμένα. Δεν καλύπτει περιπτώσεις όπου το περιεχόμενο γίνεται διαθέσιμο σε μεγάλο ή αδιευκρίνιστο αριθμό χρηστών. Με απλά λόγια, αν το βίντεο ανεβαίνει σε μια πλατφόρμα με τρόπο που μπορεί να το δει οποιοσδήποτε, είναι δύσκολο να θεωρηθεί “καθαρά προσωπική δραστηριότητα”.

Αν λοιπόν το GDPR εφαρμόζεται, το επόμενο ερώτημα είναι αν η δημοσίευση είναι νόμιμη. Για να είναι νόμιμη, πρέπει να υπάρχει μία από τις βάσεις του άρθρου 6 GDPR. Στις περισσότερες καθημερινές περιπτώσεις δεν υπάρχει συγκατάθεση από το άτομο που εμφανίζεται στο βίντεο και δεν φαίνεται να υπάρχει άλλη νόμιμη βάση που να δικαιολογεί την ανάρτηση. Η αρχική ανάρτηση ενός βίντεο ή φωτογραφίας από το ίδιο το άτομο δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται η περαιτέρω διάδοση από τρίτους.

Τέλος, σε περίπτωση δημοσίευσης χωρίς άδεια, το άτομο που εμφανίζεται στο βίντεο μπορεί να ζητήσει διαγραφή, να ασκήσει αντίρρηση ή ακόμη και να υποβάλει καταγγελία στην Επίτροπο Προστασίας Δεδομένων Κύπρου. Η γενική κατεύθυνση είναι ότι η δημοσίευση βίντεο τρίτων χωρίς συγκατάθεση σπανίως είναι συμβατή με το GDPR.

Ωστόσο, το άρθρο 6 GDPR προβλέπει ορισμένες περιορισμένες περιπτώσεις στις οποίες η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων μπορεί να θεωρηθεί νόμιμη χωρίς συγκατάθεση. Ενδεικτικά, όταν η επεξεργασία είναι απαραίτητη για την εκτέλεση σύμβασης στην οποία το υποκείμενο των δεδομένων είναι συμβαλλόμενο μέρος ή για τη λήψη μέτρων κατ’ αίτησή του πριν από τη σύναψη σύμβασης, όταν είναι απαραίτητη για τη συμμόρφωση με έννομη υποχρέωση του υπευθύνου επεξεργασίας, ή όταν είναι απαραίτητη για τη διαφύλαξη ζωτικού συμφέροντος του υποκειμένου των δεδομένων ή άλλου φυσικού προσώπου. Πρόκειται, όμως, για εξαιρέσεις που εφαρμόζονται σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις και δύσκολα σχετίζονται με καθημερινές δημοσιεύσεις στα social media.